Η αξιολόγηση του εύρους και της βαρύτητας των δυσκολιών που αντιμετωπίζει ένας μαθητής/ μία μαθήτρια γίνεται με την χορήγηση σταθμισμένων ψυχομετρικών εργαλείων – τεστ. Από την ερμηνεία των αποτελεσμάτων των τεστ οδηγούμαστε σε ποια διαγνωστική κατηγορία εντάσσεται το παιδί/ ο/η έφηβος/η.
Κάθε ψυχομετρικό τεστ έχει χορηγηθεί κατά την διαδικασία στάθμισής του σε ένα δείγμα χιλιάδων ατόμων (1000-3000 συμμετέχοντες) ενός συγκεκριμένου ηλικιακού εύρους (π.χ., 9-12 ετών), σε διαφορετικές περιοχές της ελληνικής περιφέρειας (αγροτικές, ημι-αστικές, αστικές, ηπειρωτικές, νησιωτικές) έτσι ώστε να είναι όσο το δυνατό πιο αντιπροσωπευτικό του συνολικού πληθυσμού που στοχεύει να εξετάσει (π.χ., μαθητές και μαθήτριες της ελληνικής περιφέρειας από Γ’ έως ΣΤ’ Δημοτικού). Έπειτα από την ολοκλήρωση της στάθμισης, κάθε νέος μαθητής που εξετάζεται συγκρίνεται με βάση το πόσο αποκλίνει από τον μέσο όρο του δείγματος. Αν αποκλίνει σε στατιστικά σημαντικό βαθμό από αυτό, τότε έχουμε ισχυρή ένδειξη για την έναρξη εκπαιδευτικής παρέμβασης.
Υπάρχουν διαφορετικά ψυχομετρικά τεστ ανάλογα με τον τομέα που θέλουμε να αξιολογήσουμε (π.χ., μαθησιακή επάρκεια/ νοημοσύνη, γλωσσική ανάπτυξη, γνωστικές ικανότητες, κινητική ανάπτυξη, αντιληπτική λειτουργία κ.α.). Μερικά από τα πιο σημαντικά σταθμισμένα σε ελληνικό πληθυσμό ψυχομετρικά εργαλεία είναι τα εξής:
1) Κριτήριο Μαθησιακής Επάρκειας DTLA
Τζουριάδου, Μ. (2008). Detroit Test Μαθησιακής Επάρκειας (DTLA) Ψυχομετρική – διαφορική αξιολόγηση παιδιών και εφήβων με μαθησιακές δυσκολίες. Στο πλαίσιο του έργου ΕΠΕΑΕΚ «Ψυχομετρική-διαφορική αξιολόγηση παιδιών και εφήβων με μαθησιακές δυσκολίες», Θεσσαλονίκη, 2008.
2) Κριτήριο Γλωσσικής Επάρκειας Λ-α-Τ-ω
Τζουριάδου, Μ., Συγκολλίτου, Ε., Αναγνωστοπούλου, Ε. & Βακόλα, Ί. (2008). Ψυχομετρικό Κριτήριο Γλωσσικής Επάρκειας Λ-α-Τ-ω. Στο πλαίσιο του έργου ΕΠΕΑΕΚ «Ψυχομετρική – διαφορική αξιολόγηση παιδιών και εφήβων με μαθησιακές δυσκολίες», Θεσσαλονίκη, 2008.
3) Τεστ Ανάγνωσης, Τεστ-Α
Παντελιάδου. Σ. & Αντωνίου, Φ. (2007). Τεστ Ανάγνωσης, Τεστ- Α. ΥΠΕΠΘ- ΕΠΕΑΕΚ.
4) Peabody Picture Vocabulary Test Revised (PPVT-R)
Dunn, L. M. & Dunn, L. M. (1981). Peabody Picture Vocabulary Test–Revised. Circle Pines, MN: American Guidance Service.
Simos, P., Sideridis, G.D., Protopapas, A., & Mouzaki, A. (2011). Psychometric Evaluation of a Receptive Vocabulary Test for Greek Elementary Students. Assessment for Effective Intervention, 37, 34 – 49.
5) ΛΑΜΔΑ τεστ
Σκαλούμπακας, Χ. & Πρωτόπαπας, Α. (2007α). Λογισμικό Ανίχνευσης Μαθησιακών Δεξιοτήτων και αδυναμιών. ΛΑΜΔΑ Τάξεις Β’-Δ’ Δημοτικού. ΥΠΕΠΘ- ΕΠΕΑΕΚ (11).
Σκαλούμπακας, Χ. & Πρωτόπαπας, Α. (2007β). Λογισμικό Ανίχνευσης Μαθησιακών Δεξιοτήτων και αδυναμιών. ΛΑΜΔΑ Τάξεις Ε’ Δημοτικού – Β’ Γυμνασίου. ΥΠΕΠΘ- ΕΠΕΑΕΚ (12)
6) ΑΘΗΝΑ τεστ
Παρασκευόπουλος, Ί.Ν., Καλαντζή-Αζίζι, Α. & Γιαννίτσας, Ν. Δ. (1999). Αθηνά-Τεστ Διάγνωσης δυσκολιών μάθησης. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα.
Παρασκευόπουλος, Ί.Ν., Παρασκευοπούλου, Ί.Π. (2011). Αθηνά-Τεστ Διάγνωσης Δυσκολιών Μάθησης. Νέα έκδοση.
7) Ψυχομετρικό Κριτήριο Μαθηματικής Επάρκειας
Μπάρμπας, Γ., Βερμέουλεν, Φ., Κιοσέογλου Γ. & Μενεξές Γ. (2008α). Ψυχομετρικό κριτήριο πρώιμης μαθηματικής επάρκειας της Ουτρέχτης (προσαρμογή – στάθμιση). Στο πλαίσιο του έργου ΕΠΕ- ΑΕΚ «Ψυχομετρική – διαφορική αξιολόγηση παιδιών και εφήβων με μαθησιακές δυσκολίες», Θεσσαλονίκη, 2008.
Μπάρμπας, Γ., Βερμέουλεν, Φ., Κιοσέογλου Γ. & Μενεξές Γ. (2008β). Ψυχομετρικό κριτήριο μαθη– ματικής επάρκειας για παιδιά και εφήβους. Στο πλαίσιο του έργου ΕΠΕΑΕΚ «Ψυχομετρική – διαφορική αξιολόγηση παιδιών και εφήβων με μαθησιακές δυσκολίες», Θεσσαλονίκη, 2008.
8) Κριτήριο Γνωστικής Επάρκειας
Γωνίδα, Ε. & Ίωσηφίδου, Β. (2008). Ψυχομετρικό Κριτήριο Γνωστικής Επάρκειας για Παιδιά και Εφήβους. Στο πλαίσιο του έργου ΕΠΕΑΕΚ «Ψυχομετρική – διαφορική αξιολόγηση παιδιών και εφήβων με μαθησιακές δυσκολίες», Θεσσαλονίκη, 2008.
9) Εργαλείο Ανίχνευσης Διαταραχών Μνήμης
Μπεζεβέγκης, Η., Οικονόμου, Α., Μυλωνάς, Κ. (2007). Εργαλείο Ανίχνευσης Διαταραχών Μνήμης στο Νηπιαγωγείο και στο Δημοτικό. ΥΠΕΠΘ- ΕΠΕΑΕΚ (4).
10) Εργαλεία Αξιολόγησης Επιτελικών Λειτουργιών και Προσοχής
Σίμος, Π., Μουζάκης, Α. & Σιδερίδης, Γ. (2007α). Αξιολόγηση Επιτελικών Λειτουργιών στο Δημοτικό Σχολείο. ΥΠΕΠΘ- ΕΠΕΑΕΚ (9).
Σίμος, Π., Μουζάκης, Α. & Σιδερίδης, Γ. (2007β). Αξιολόγηση Συγκέντρωσης και Προσοχής στο Δημοτικό Σχολείο. ΥΠΕΠΘ- ΕΠΕΑΕΚ (10).
11) Κριτήριο Αντιληπτικής Λειτουργίας
Στογιαννίδου, Α. (2008). Ψυχομετρικό κριτήριο αντιληπτικής λειτουργίας για παιδιά και εφήβους. Στο πλαίσιο του έργου ΕΠΕΑΕΚ «Ψυχομετρική – διαφορική αξιολόγηση παιδιών και εφήβων με μαθησιακές δυσκολίες», Θεσσαλονίκη, 2008.
CogniKid 